Amalan undang-undang mesti dilindung daripada risiko AI; boleh jejas kemahiran peguam: Hakim Besar

SINGAPURA: Dengan kecerdasan buatan (AI) semakin menggantikan peluang peguam muda membangunkan kemahiran asas seperti penyelidikan dan analisis undang-undang, kemahiran-kemahiran tersebut dijangka merosot, mungkin sehingga menjejas keupayaan seorang peguam untuk menyemak sama ada hasil yang dijana AI adalah tepat.

Hakim Besar Sundaresh Menon menyatakan demikian dalam ucapannya semasa Pembukaan Tahun Perundangan di Mahkamah Agung pada Isnin (12 Jan).

Menurut beliau, fungsi teras seorang peguam dan sifat kerja perundangan akan terjejas akibat kemunculan penggunaan meluas kecerdasan buatan generatif yang semakin meluas, dan ia akan “menggugat amalan undang-undang serta cara kita melatih dan membangunkan peguam”.

“Pada masa yang sama, memastikan kerjaya kita bersedia untuk memanfaatkan teknologi baharu secara bertanggungjawab akan meningkatkan akses orang awam kepada keadilan,” tambah beliau.

Peguam Negara Lucien Wong berkata dalam ucapannya bahawa masih ada tempat untuk peguam dalam dunia yang dipacu AI: “Sebagai peguam, kita meletakkan kepentingan klien sebelum kepentingan diri dan memperjuangkan hak mereka, tetapi ini tidak semestinya bermakna kita sentiasa berkata ‘ya’.

“Kadangkala, ia adalah dengan mengatakan ‘tidak’. Inilah sebabnya peguam diberikan ‘arahan’ dan bukannya ‘prompt’.”

Beliau juga berkata bahawa peranan peguam bukanlah sebagai “alat tanpa geseran bagi memenuhi kehendak klien”, atau sekadar cerminan hasrat mereka, tetapi sebagai seorang “penasihat yang dipercayai dan setia serta seorang pembela”.

“Peguam yang terbaik benar-benar memahami keperluan klien mereka, malah lebih daripada klien itu sendiri,” tambah Peguam Negara.

“AI mungkin boleh menjawab soalan anda, tetapi ia tidak boleh memberitahu anda apabila anda mengemukakan soalan yang salah.”

LANGKAH UNTUK MENANGANI ISU

Hakim Besar berkata beliau sudah mencadangkan perkongsian awam-swasta untuk menangani isu AI, dan menekankan bahawa pendekatan terhadap pendidikan serta latihan peguam baharu perlu diubah.

Antara langkah yang diambil oleh Akademi Undang-Undang Singapura (SAL) adalah dengan melancarkan program bimbingan kerjaya bersama jurulatih yang terlatih dalam bidang undang-undang, yang dilengkapi dengan jurulatih kerjaya berasaskan AI.

SAL juga akan bekerjasama dengan Penguasa Pembangunan Infokom Media (IMDA) bagi melengkapi peguam dengan kemahiran untuk menggunakan AI secara berkesan dan bertanggungjawab, dengan butiran lanjut dijangka diumumkan menjelang separuh pertama tahun ini.

Hakim Besar Menon berkata industri juga perlu mengiktiraf potensi implikasi AI.

“Walaupun AI akan menggerakkan pelbagai alat yang mampu membantu para pengamal undang-undang, kita mesti mengakui dan melindungi diri daripada risiko yang mungkin mengiringinya, termasuk kemungkinan sebenar bahawa AI akan mempengaruh atau malah menjejas perkembangan kemahiran-kemahiran asas seperti penyelidikan, analisis, penulisan dan penaakulan (reasoning) undang-undang.”

Presiden Persatuan Undang-Undang Singapura, Profesor Tan Cheng Han, menyentuh mengenai kebimbangan bahawa teknologi berkemungkinan mengurangkan keperluan terhadap jenis kerja yang dilakukan ramai peguam, khususnya golongan peguam muda.

“Satu lagi kebimbangan ialah keupayaan pekerjaan itu secara keseluruhan untuk mengakses, memanfaatkan dan menggunakan teknologi secara berkesan, termasuk keupayaan untuk memahami tanggungjawab dari segi etika apabila berbuat demikian.”

Beliau juga berkata jika ramai peguam tidak memahami atau tidak mempunyai akses yang munasabah kepada alat-alat teknologi, ia akan menjejas akses klien mereka kepada keadilan.

“Panduan Teknologi Undang-Undang tahunan sulung yang dikeluarkan oleh Jawatankuasa Teknologi Maklumat merupakan permulaan yang baik bagi memupuk pemahaman yang lebih luas.”

Beliau turut meminta jawatankuasa berkaitan untuk mengemukakan huraian berhubung cara meningkatkan akses kepada alat-alat teknologi yang relevan, serta membangunkan program yang dapat mendidik peguam dengan lebih baik tentang penggunaan alat-alat tersebut, sambil memastikan program itu mudah diakses dan dimampui.